Przejdź do treści

Poradnik

Klienci samozatrudnieni i formularz T2125: zasady, których potrzebuje księgowy

Osoba prowadząca jednoosobową działalność (sole proprietor) wykazuje dochód z działalności lub wolnego zawodu na formularzu T2125 razem z osobistym zeznaniem. Tu zebrano, co przewodnik CRA T4002 mówi o tym, co przygotowuje księgowy: rok obrotowy, metodę rozliczania, linie kosztów, miejsce pracy w domu, dokumentację i terminy.

Kto składa T2125

T4002 dotyczy sole proprietors — osób fizycznych prowadzących działalność bez spółki, z dochodem z działalności, wolnego zawodu lub prowizji (rolnicy i rybacy używają T2042 i T2121) — oraz wspólników spółek osobowych. Korporacja nie składa T2125 — ma własne zeznanie.

Dochód trzeba wykazywać, a koszty można odliczać od dnia rozpoczęcia działalności — gdy zaczyna się istotna aktywność, która jest zwykłą częścią biznesu lub jest potrzebna do jego uruchomienia. Badanie, czy warto zacząć, to jeszcze nie ten moment; zakup towaru lub sprzętu na start — zwykle tak.

Rok obrotowy i metoda rozliczania

  • Okres rozliczeniowy (fiscal period) nie może być dłuższy niż 12 miesięcy; może być krótszy, gdy działalność się zaczyna lub kończy.
  • Osoby samozatrudnione zwykle kończą rok 31 grudnia. Osoba uprawniona do innego końca roku uzgadnia dochód formularzem T1139.
  • Dochód z działalności i wolnego zawodu wykazuje się metodą memoriałową (accrual). Metodę kasową (cash) mogą stosować tylko rolnicy, rybacy i samozatrudnieni agenci prowizyjni.
  • W metodzie memoriałowej koszt odlicza się w roku jego poniesienia, niezależnie od tego, czy został już zapłacony.

Linie kosztów, które księgowi wypełniają najczęściej

Część 4 formularza T2125 wymienia koszty według numerów linii. Każda linia to standardowa pozycja sprawozdania finansowego (przewodnik RC4088, GIFI). Najczęstsze:

LiniaKosztNa co uważać
8521Advertising — reklama
8523Meals and entertainment — posiłki i rozrywkaCo do zasady 50% mniejszej z kwot: poniesionej i rozsądnej
8690Insurance — ubezpieczeniaUbezpieczenie komercyjne budynków, maszyn i sprzętu. Ubezpieczenie samochodu — w 9281, biura w domu — w 9945; ubezpieczenie na życie co do zasady nie
8710Interest and bank charges — odsetki i opłaty bankoweNie kapitał; nie odsetki od pożyczki na cele prywatne lub na zaległy podatek
8760Business taxes, licences and memberships — opłaty, licencje, składki członkowskie
8810 / 8811Office expenses / stationery — koszty biura / materiały biurowe
8860Professional fees — usługi prawne i księgowe
8910Rent — najem
9060Salaries, wages and benefits — wynagrodzeniaŁącznie ze składkami pracodawcy na CPP i EI. Nigdy „pensja” ani wypłaty samego właściciela
9200Travel — podróże
9281Motor vehicle expenses — samochód (bez CCA)Tylko część firmowa, poparta ewidencją kilometrów
9936Capital cost allowance (CCA) — amortyzacjaMajątek amortyzowany odlicza się przez kilka lat, nie od razu
9945Business-use-of-home — biuro w domuZobacz niżej: warunki i limit

Biuro w domu (linia 9945)

Miejsce pracy w domu się kwalifikuje, jeśli jest głównym miejscem prowadzenia działalności albo jeśli służy wyłącznie do działalności i jest regularnie i stale używane do spotkań z klientami lub pacjentami.

  • Odlicza się rozsądną część ogrzewania, prądu, ubezpieczenia domu, sprzątania, podatku od nieruchomości, odsetek od kredytu hipotecznego i CCA — na przykład powierzchnię miejsca pracy do całkowitej powierzchni domu. Najemca odlicza odpowiednią część czynszu.
  • Dla pokoju, w którym się też mieszka, mnoży się przez liczbę godzin użytku firmowego na 24, a za dni, gdy firma nie działa, zmniejsza się dalej.
  • Ten koszt nie może utworzyć ani powiększyć straty. Niewykorzystana część przechodzi na następny rok.
  • Odliczanie CCA od domu oznacza, że przy jego sprzedaży zadziałają zasady zysku kapitałowego i odzyskania amortyzacji (recapture).

Przykład z T4002: domowy żłobek, dni robocze 7:00–17:00

(10 ÷ 24 godziny) × (35 ÷ 100 m²) × 5 800 $ = 845,83 $845,83 $ × 5 ÷ 7 dni = 604,16 $ do odliczenia

Samochody: limity na 2025 r.

  • Samochody osobowe klasy 10.1 nabyte od 1 stycznia 2025: kwota wzrasta z 37 000 $ do 38 000 $ bez podatku.
  • Maksymalny odliczalny koszt leasingu dla nowych umów od 1 stycznia 2025: z 1 050 $ do 1 100 $ miesięcznie bez podatku.
  • Odsetki od pożyczki na zakup samochodu osobowego też są ograniczone — oblicza je Chart B na formularzu.

Dokumentacja

Przechowuj dokumenty każdej transakcji potwierdzające przychody i koszty — faktury, paragony, dowody wpłat, wyciągi bankowe, zrealizowane czeki — co do zasady przez sześć lat od końca ostatniego roku podatkowego, którego dotyczą, osobno dla każdej działalności. Nie wysyła się ich z zeznaniem, ale CRA może o nie poprosić.

Terminy w 2026 r. (zeznania za 2025)

Z rozdziału „Dates to remember” przewodnika T4002. Termin przypadający na weekend lub święto przesuwa się na następny dzień roboczy.
DataCo
28 lutego 2026Druki i zestawienia T4 i T4A — dla klientów zatrudniających pracowników
15 marca 2026Pierwsza zaliczka na 2026 (dochód z działalności, wolnego zawodu lub prowizji)
30 kwietnia 2026Zapłata zaległości za 2025
15 czerwca 2026Zeznanie za 2025 dla samozatrudnionych (i ich małżonka lub partnera); druga zaliczka
15 września 2026Trzecia zaliczka
15 grudnia 2026Czwarta zaliczka

15 czerwca to termin tylko na złożenie zeznania. Odsetki od zaległości biegną od 30 kwietnia.

Pytania

Czy samozatrudniony konsultant może rozliczać się metodą kasową?
Nie. T4002 dopuszcza metodę kasową tylko dla rolników, rybaków i samozatrudnionych agentów prowizyjnych; pozostali stosują metodę memoriałową.
Klient pracuje z domu, ale z klientami spotyka się gdzie indziej. Czy może użyć linii 9945?
Tak, jeśli miejsce pracy w domu jest jego głównym miejscem prowadzenia działalności. Druga droga — regularne spotkania z klientami w domu — działa tylko wtedy, gdy pomieszczenie służy wyłącznie działalności.
Czy biuro w domu może utworzyć stratę?
Nie. Koszt jest ograniczony dochodem z działalności przed tymi kosztami; reszta przechodzi na następny rok.

Oficjalne źródła

Ta strona prostymi słowami objaśnia oficjalne publikacje. Ma charakter informacyjny, nie jest profesjonalną poradą i nie zastępuje dokumentów, które cytuje: otwórz źródło, zanim na nim polegasz.

Czytaj dalej

Masz pytanie, na które ta strona nie odpowiada?

Zapytaj Immer. Szuka w tych samych oficjalnych publikacjach, cytuje każdą z datą i mówi wprost, gdy nie obejmują one Twojego pytania.